معرفی ساز باغلاما؛ ساز ملی ترکیه

به گزارش پسرک کامپیوتری، ساز باغلاما (Bağlama) از خانواده ساز های زهی مضرابی (زخمه ای) مقید است که با مضراب نواخته می گردد. این ساز در اصل ساز ملی قوم ترک و منطقه آناتولی است و در میان ترک زبانان و کرد زبانان ترکیه و شمال عراق رایج است.

معرفی ساز باغلاما؛ ساز ملی ترکیه

جهت دریافت خدمات طراحی ویلای مدرن کوچک با گروه ساختمانی آبان در ارتباط باشید. گروه آبان با سالهای تجربه طراحی معماری و ساخت و مشارکت در پروژه های ساختمانی ویلا و باغ کوچک و بزرگ بهترین انتخاب جهت مشاوره و اجرا میباشد.

خبرنگاران | سرویس فرهنگ و هنر - اگر تا به حال در فیلم های ترکی خواننده ای را همراه با یک ساز زهی دیده اید. قطعا آن ساز یک باغلاما است. باغلاما یک ساز بسیار پر کاربرد در ترکیه است که در ادامه به معرفی بیشتر این ساز خواهیم پرداخت.

معرفی و تاریخچه ساز باغلاما

باغلاما (و ساز های هم خانواده آن) از گروه سازهای زهی مضرابی (زخمه ای) مقید است که با مضراب نواخته می گردد و در رده بندی ساز ها در گروه زه صدا های مضرابی قرار می گیرد. این ساز در اصل ساز ملی قوم ترک و منطقه آناتولی است و در میان ترک زبانان و کرد زبانان ترکیه و شمال عراق رایج است. در نیم قرن گذشته باغلاما و ساز های هم خانواده آن بیشتر توسط مهاجران کرد عراقی در آذربایجان غربی و کردستان ایران رواج یافته است. گمان می رود باغلاما و ساز های هم خانواده آن محصول تغییر و تحولاتی هستند که روی قوپوز (ساز عاشیقی) اجرا شده است. قوپوز ساز مورد استفاده اوزان های قرون گذشته (اجداد عاشیق ها و بخشی های ترک نژاد) بوده است.

به هر ترتیب باغلاما و ساز های هم خانواده آن نقش مهمی در انتقال فرهنگ و موسیقی ترکی به عصر حاضر ایفا نموده اند. در آناتولی این ساز ها نام های گوناگونی دارند، از جمله باغلامای بلغاری، بوزوق، جورا، چالغی، ساز، چوگور، چکو، دمبرا، دینقیر، زیمبرا و تنبور. ساز های این خانواده با دستان بندی های مختلف (9، 12،17 و 24 دستان) دیده می شوند که هرکدام ویژگی و کاربرد خاص خود را دارند و وتر ها غالبابه تعداد 6 یا 7 عدد در سه ردیف قرار می گیرند. امروزه از انواع باغلاما با وتر ها و دستان های کمتر نیز استفاده می نمایند.

ساختار ساز های خانواده باغلاما

باغلاما کاسه طنینی یکپارچه به شکل تقریبا نیمه گلابی و دسته ای نسبتا طویل دارد که دستان ها روی آن بسته می شوند و روی دهانه کاسه صفحه چوبی واقع شده است. سایر اجزای ساز های این خانواده عبارتند از: وتر ها، سیم گیر، خرک، شیطانک، گوشی ها و مضراب.

جنس و مواد به کار رفته در ساختمان ساز های خانواده باغلاما

  • کاسه طنینی یکپارچه (گاه ترکه ای): چوب های پروانه، عرعر (سروکوهی)، ماعون (ماهون)
  • صفحه: چوب صنوبر، چوب های دیگر
  • دسته: چوب بلوط، چوب های سخت دیگر
  • دستان ها: سیم نایلونی 0/35 تا 0/40
  • خرک: شاخ، استخوان، عاج فیل، چوب های سخت
  • وتر ها: زه یا موی دم اسب (در قدیم)، سیم فولادی
  • شیطانک و سیم گیر: شاخ، استخوان، عاج فیل، چوب های سخت
  • مضراب: چوب یا پوست درخت گیلاس یا آلبالو (در قدیم)، شاخ، پر غاز، پلاستیک نرم

تکنیک های اجرایی ساز های خانواده باغلاما

تکنیک های اجرایی ساز های خانواده باغلاما در ترکیه پیشرفته و پیچیده اند، ولی در ایران این ساز ها با تکنیک های ساده تری اجرا می شوند. در این ساز روی ردیف های اول، دوم و سوم وتر ها انگشت گذاری می گردد، اما انگشت گذاری روی وتر های ردیف اول بیشتر است و ملودی غالبا روی وتر های ردیف اول اجرا می گردد. از انگشت شست دست چپ نیز برای دریافت وتر های ردیف سوم استفاده می نمایند. ساز های این خانواده غالبا با مضرابی از جنس پلاستیک نرم نواخته می شوند.

موارد استفاده ساز باغلاما و دیگر ساز های هم خانواده اش

ساز باغلاما و ساز های هم خانواده آن رپرتوار گسترده ای دارند که مقام های رایج در موسیقی ترکی، موسیقی کردی و ارمنی ترکیه، موسیقی کردی شمال عراق و بسیاری از مقام های رایج در بعضی نقاط مرزی ایران، ترکیه و شمال عراق را شامل می گردد. این ساز ها هم به صورت تکنوازی و هم در همراهی با آواز و نیز در کنار ساز های دیگر در ارکستر های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند.

انواع باغلاما

ساز باغلاما انواع و اندازه های مختلفی دارد که مطابق با هدف مورد نظر انتخاب و نواخته می گردد. انواع آن عبارتند از:

  • جورا (Cura)
  • تانبورا (Tanbura)
  • باغلاما دسته کوتاه (Çöğür,Kısa Sap Bağlama)
  • باغلاما دسته بلند (Uzun Sap Bağlama)
  • ساز دیوان (Divan Sazı) (در ایران هم کاربرد دارد)
  • ساز میدان (Meydan Sazı)
  • باغلاما یونانی

کوک های ساز باغلاما

چیده مان سیم ها در این ساز از پایین به بالا دو، دو، سه است. کوک هایی که در زیر گفته شده اند، از پایین به بالا هستند. آن دسته از سیم های باغلاما که سه تایی در کنار هم هستند، از پایین به بالا به گونه ای قرار می گیرند که نخست در پایین، یک سیم بم نواز و کلفت تر از دو سیم بالاتر از خود است. سپس دو سیم دیگر در بالای سیم بم، بسته شده است.

  • کوک بوزوک یا کارا (Sol, Re, La)
  • کوک باغلاما (La, Sol, Re)
  • کوک مستزاد (Fa, Re, La)
  • کوک میسکت (Fa#, Re, La)

نوازندگان مطرح باغلاما

  • اورهان گنجه بای
  • اردال ارزنجان
  • احمد کوچ (آهنگ های معروفی را در دنیا برای این ساز تنظیم نموده و می نوازد)
  • مراد کایا
  • چتین آکدنیز
  • دسکو هرکی
  • نشئت ارتاش
  • حسرت گؤل تکین
  • ارول پارلاک
  • عارف ساغ
  • کارل ساندرز
  • ارکان اوغور
  • عثمان آکیول

در سرانجام فیلمی از نواخته شدن ساز باغلاما (همراه با سازی دیگر) را با هم می بینیم.

منبع: setare.com
انتشار: 23 بهمن 1399 بروزرسانی: 23 بهمن 1399 گردآورنده: it-baby.ir شناسه مطلب: 1359

به "معرفی ساز باغلاما؛ ساز ملی ترکیه" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "معرفی ساز باغلاما؛ ساز ملی ترکیه"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید