خطرناک ترین شغل از نظر ابتلا به سرطان ناشی از پرتوگیری کدام است؟
به گزارش پسرک کامپیوتری، بسیاری از ما تصور می کنیم که تکنسین های پزشکی هسته ای یا کارکنان بخش های رادیولوژی و ایکس ری، در صدر فهرست مشاغل خطرناک از نظر مواجهه با تابش های مضر قرار دارند. اما واقعیت علمی که به تازگی در یک پژوهش گسترده منتشر شده، چیز دیگری را نشان می دهد و انگشت اتهام را به سمت آسمان دراز نموده است. در واقع، خطرناک ترین حرفه از نظر ابتلا به سرطان ناشی از پرتوگیری (Radiation-Related Cancer) نه در نیروگاه های هسته ای و نه در راهروهای بیمارستان، بلکه در ارتفاع چند هزار پایی از سطح زمین و در میان ابرهای کار می نمایند. این یافته ها نشان می دهند که محیط کار خدمه پرواز، بسیار فراتر از آن چیزی که تصور می شد، تحت تأثیر ذرات پرانرژی فضایی قرار گرفته است.
بر اساس تحلیل داده های آماری مربوط به بیش از 500 شغل مختلف، محققان دریافتند که مهمانداران هواپیما بالاترین نرخ مرگ ومیر ناشی از سرطان های مرتبط با تابش را به خود اختصاص داده اند. پس از آن ها، خلبانان در رتبه دوم این فهرست مرگبار قرار دارند که نشان دهنده یک الگوی شغلی نگران نماینده در صنعت هوانوردی است. این نتایج که در نشریه معتبر JAMA Internal Medicine منتشر شده، برای بسیاری از متخصصان و حتی خود پرسنل پرواز غافلگیرنماینده بوده است، چرا که برخلاف کارگران بخش هسته ای، این افراد هیچ گونه نظارت سخت گیرانه فدرالی یا محدودیت های دوز تابش سالانه را در ایالات متحده تجربه نمی نمایند و به نوعی در یک فضای خاکستری قانونی و ایمنی فعالیت می نمایند.
چرا پرواز در ارتفاع زیاد برای سلامتی خطرناک است؟
علت اصلی این خطر فزاینده در تابش های کیهانی (Cosmic Rays) نهفته است که در ارتفاعات بالا به شدت قوی تر از سطح زمین هستند. جو زمین مانند یک سپر محافظ عمل نموده و بخش بزرگی از ذرات پرانرژی و تابش های خطرناک خورشیدی و فضایی را جذب یا پراکنده می نماید تا حیات روی سیاره حفظ گردد. اما هر چه ارتفاع شما از سطح دریا بیشتر گردد، ضخامت این لایه محافظ کمتر شده و بدن در معرض بمباران مستقیم این ذرات قرار می گیرد. علاوه بر ارتفاع، عرض جغرافیایی نیز نقش مهمی دارد؛ به طوری که در نزدیکی قطب ها، به علت ضعف میدان مغناطیسی زمین، مقدار نفوذ پرتوهای کیهانی بسیار بیشتر از منطقه ها استوایی است و مسیرهای پروازی قطبی خطر بیشتری دارند.
تیم تحقیقاتی به سرپرستی دکتر ویشال پاتل (Vishal Patel) از مدرسه پزشکی هاروارد، اشاره می نمایند که خدمه پرواز سالانه دوز موثری بین 3 تا 6 میلی سیورت (mSv) پرتوهای یونیزان دریافت می نمایند. برای درک بهتر این عدد باید بدانید که یک مسافر عادی که 10 بار در سال سفرهای طولانی بین قاره ای انجام می دهد، تنها 0.4 میلی سیورت تابش جذب می نماید. این یعنی دوز دریافتی یک مهماندار یا خلبان می تواند تا 15 برابر یک مسافر پرکار باشد. تداوم حضور در ارتفاعات بالادر کنار ساعت های طولانی پرواز، بدن این افراد را به انباری از آسیب های سلولی انباشته شده تبدیل می نماید که در درازمدت احتمال جهش های سرطانی را به شدت افزایش می دهد.
تفکیک سرطان های مرتبط با تابش از سایر عوامل
پژوهشگران برای رسیدن به این نتایج، داده های گواهی فوت بیش از 12.7 میلیون نفر را که بین سال های 2020 تا 2024 در 503 حرفه مختلف فعالیت می کردند، آنالیز کردند. آن ها سرطان ها را به دو دسته تقسیم کردند: سرطان های مرتبط با تابش (مانند سرطان سینه، تیروئید، پروستات، سرطان خون و ملانوما) و سرطان های غیرمرتبط. نکته جالب اینجاست که در دسته سرطان های غیرمرتبط، خلبانان و مهمانداران وضعیتی کاملاً عادی و نزدیک به میانگین جامعه داشتند. اما در دسته سرطان های ناشی از پرتوگیری شغلی، مهمانداران 50 درصد و خلبانان 36 درصد بیشتر از سایر مشاغل با خطر مرگ ومیر روبرو بودند که عددی بسیار تکان دهنده است.
برای اطمینان از اینکه این افزایش خطر صرفاً ناشی از سبک زندگی یا عوامل مالی نیست، محققان گروهی از مکانیک های هواپیما را که در همان صنعت کار می نمایند اما روی زمین هستند، به عنوان گروه کنترل آنالیز کردند. نتایج نشان داد که این افراد با خطرات مشابه روبرو نیستند، که فرضیه تأثیر پرتوهای کیهانی در ارتفاع را تقویت می نماید. البته کارشناسان دیگر معتقدند که نباید از عوامل محیطی دیگر غافل شد؛ مثلاً نور فرابنفش (UV) که از پنجره های کابین خلبان نفوذ می نماید و بعلاوه اختلال در ریتم شبانه روزی (Circadian Rhythm) به علت پروازهای شبانه و پرواززدگی های مداوم، همگی می توانند سیستم ایمنی بدن را تضعیف نموده و اثرات تخریبی تابش ها را دوچندان نمایند.
راهکارهای محافظتی و لزوم تغییر قوانین ایمنی
با توجه به این شواهد، متخصصان پیشنهاد می دهند که نظارت های پزشکی بر خدمه پرواز باید دقیق تر و دوره ای تر انجام گردد. آنالیز های سالانه پوست برای شناسایی زودهنگام ملانوما و غربالگری منظم سینه برای مهمانداران زن باید به یک استاندارد اجباری تبدیل گردد. در حال حاضر، اگرچه اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) رسماً خدمه پرواز را به عنوان کارکنانی که در معرض تابش های یونیزان هستند شناسایی نموده، اما برخلاف بسیاری از کشورهای دیگر، هنوز محدودیت های دوز قانونی یا سیستم های پایش فردی برای آن ها اعمال نشده است. ایجاد پروتکل های ایمنی نو می تواند جان هزاران نفر از کارکنان صنعت هوانوردی را که هر روز برای جابجایی ما به آسمان می روند، نجات دهد.
تاثیرات بیولوژیکی در سطح سلولی
وقتی از پرتوهای کیهانی صحبت می کنیم، منظور ما ذراتی با انرژی فوق العاده زیاد است که می توانند مستقیماً به هسته سلول نفوذ نموده و رشته های DNA را پاره نمایند. در حالی که بدن مکانیسم هایی برای ترمیم این شکستگی ها دارد، اما روبروه مزمن و مداوم در طی سالیان طولانی کار در هواپیما، احتمال خطای ترمیمی را بالا می برد. این خطاهای کوچک در طول زمان انباشته شده و منجر به تقسیمات سلولی کنترل نشده می شوند. به همین علت است که بعضی پزشکان توصیه می نمایند سابقه سال های خدمت در آسمان باید به عنوان یک فاکتور خطر جدی در پرونده سلامت این افراد ثبت گردد تا در صورت بروز کوچکترین علائم، اقدامات تشخیصی سریع تر انجام گیرد.
منبع: JAMA Internal Medicine
پیشنهاد اختصاصی سردبیر (علیرضا مجیدی)
این مقاله مجذوب کننده و جالب بود؟! پس برای خواندن این نوشته های مرتبط کلیک کنید:
- رسوایی شاهد دادگاه به خاطر تاریخچه چت با ChatGPT
- معمای میکروسکوپی: این چیز عجیب صورتی و قرمز چیست؟
- مردی که به دنیا خندید و تکه ای از هندوانه اش در تاریخ وب ایران ماند
- ارزش گذاری 2 تریلیون دلاری انتروپیک در آستانه عرضه اولیه سهام اش در بورس
- راز بزرگ ترین مهاجرت تاریخ بشر با کشف لوح سنگی 4000 ساله
- محاصره 21 ساله کاندیا؛ داستان طولانی ترین مقاومت و زیست در جنگ ابدی